De bodem
Eén van de meest gestelde vragen is: Wat is een goed bodem?
De bodem is een samensteling van verschillende grond soorten. De ideale grond is leemgrond. Dit heet een heeft een samensteling van 0 tot 30% klei van 0-15% zand en 63-100% leem. Voor de optimale bodem is er 70% leem 15% zand en 15% klei. Dit kan je aflezen op een texstuurdriehoek.
De grond verbeteren?
Als je een klei grond heb is het beter om zand en turf bij te voeren.
Als je een zand grond voer je beter klei en turf toe en zet 1 of 2 jaar groenbemesters.
Leemgrond : dit is goed maar zorg vooral dat je bodem geen humus tekort komt . Voer regelmatig (1maal per jaar) organisch materiaal toe aan de bodem.
Wat moet ik doen om mijn grond te verbeteren?
Om zware gronden te verlichten en de structuur te verberten is het goed om turf in de grond te mengen, let wel op dat u ph gehalte hiermee ook zal zaken. Dus is het meestel goed (afhandelijk van u ph gehalte) om kalk bij te mesten.
Wat is een bodem?
Aarde, grond, bodem hebben vele betekenissen.
Velen kennen ook de uitspraak -de schatten van de bodem (de aardkost)
Een vruchtbare bodem :de bovenste laag (gaande van enkele cm tot enkele m) =de aardkorst
Het woord bodem heeft 2 betekenissen 1 In brede zin , de aardkorst of steenschaal (aardkunde of geologie)
2 In enge zin, standplaats voor de planten (bodemkunde of pedologie)
We kunnen de bodem definiëren als het losse deel van de aardkorst tot op de diepte die van belang is voor de planten .
Bij ons schommelt de dikte van de bodem van enkele m. tot enkele cm
De bodem is een 3D object want hij heeft een diepte .
De bodem vormt de basis van de landen tuinbouw, de grond is meer dan een standplaats van de plant . Ze zorgt voor vasthouden van voedingstoffen die de plant dan opneemt .
De opname hangt af van vele factoren die uitmaken of de bodem goed of slecht is .
De voornaamste factoren zijn :
- de waterhuishouding
- Warmte houding
- De voedingstoestand en de ph
Het begrip vruchtbare bodem, waar zo wel de scheikundige als de nat.kundige eigenschappen heeft, die een teelt keuze toelaat met een goede opbrengst .
Het ontstaan van de minerale bestanddelen
De bodem bestand uit los materiaal (zand, klei,leem ) dit proces noemt natuurlijke verwering
Natuur Kundige verwering
Dit noemen dit ook mechanise verwering . Het wordt veroorzaakt door natuur kundige of fysische factoren zoals temperatuur, spanning, krachten, enz .
Voorbeelden:
Temp. Schommelingen : een lichaam dat verwarmt wordt zet uit, bij afkoelen krimpt het . Afhankelijk van kleur en samenstelling van het gesteente is het uitzetten en het inkrimpen verschillend, zodat inwendige spanning die erin optreed zelfs de hardste gesteente doet barsen.
Water bevriezen: wanneer water in sleten komt en bevriest zal de steen gaan verder barsten, met afbrokkeling tot gevolg
Stromend water:
Een verwering met een sterke schurende kracht die de hoeken van het gesteente afrond . (na een lang periode) (bv keien van de Ourthe )
Door de wind :
Wind geladen met zand korrels schuren de gesteenten die aldus gaan afslijten (bv de paddestoelrotsen )
Door een gletsjer:
Worden gesteenten vervoert in koude gebieden.
Schiekundige verwering of chemische verwering
Bij een scheikundige verwering treed een verandering op in scheik.samenstelden van de verwering producten, alle stoffen zijn oplosbaar, ook gesteenten als de factor tijd aanwezig is . En dit is het geval bij geologische procedure
De opgeloste producten van de gesteenten vind men niet terug, in onder andere het water.
Water + koolzuurgas
h²0+co²=h² co³
koolzuurgasWater
h²co³+ca co=ca(hco³)²
Water koolzuurgasWater =calcuimwaterstofcabonaat
h²o+ca co³ =ca(hco³)²
Reactie naar rechts: omzet naar carbonaat tot water carbonaat dat opl.baar is (ontkalken )
Reactie naar links: omzet van water carbonaat tot carbonaat dat weinig opl.baar is( kalkneerslag )
Bv:
-zure regen op kalksteen beelden
-verlagen van polder grond
Bio.verwering
Word veroorzaakt door planten en dieren waarbij zich zowel scheikundig als natuurkundig afspeelt
Bv :-Door een boomwortel die in een spleet van een rots drukt kan de rots afbrokkelen (10-15 atmosfeer druk)
-planten kunnen ook het gesteenten aantasten door de wortel afscheiding
Verwering materiaal
Als verwering ontstaat, kan het harde gesteenten klein brokkelen ; die ter plaatse blijven liggen of door erosie weggevoerd worden zoals bij keien en zand.
Verweringsmat. Komt veel voor in hoog België . Deze bevatten veel stenen en rotsblokken, men vind er het moeder gesteente op enkele 10tal cm diepte. Het verweerde mat. wordt weggevoerd, het zij door de wind (strand) het zij door het water om verder worden afgezet . Gebeurt steeds aan de berghelling onder de puinkegel
Meestal komt het verweringmat. In beken rivieren, en stromen en van daar naar de zee . Maar ook reeds onderweg afgezet worden .Soms speelt de wind een grote rol in het transport en de afzet van het grondmat. Vb. de duinen en woestijnvorming
De bestand delen van de bodem
-gasvorming bestanddelen 25%
-vloeibare bestanddelen 25%
-vaste bestanddelen 50%
-minerale bestanddelen
-organische bestanddelen
-levende bestanddelen
De minerale bestanddelen en grondsoorten
De minerale bestaan uit zeer kleine stukjes steen of grond korrels in de duinzanden is dit te zien met het blote oog bij klei is dit niet te zien met het blote oog
Korrelgrote facties
Bij een zandgrond kan men de zandkorrel voelen tussen de vingers bij leemgrond voelen we enkel de grootse korrels bij klei is dit onmogelijk hieruit blijk dat de fracties sterk verschillen in grote . De grote van de korrels worden ingedeeld in 2 grote groepen ; die men korrelgrote fracties of fracties noemt .
Soorten fracties:
-grove delen >2mm
-fijne delen <2mm -zand fractie 2mm 50µ
-leem fractie 50µ-2µ
- klei fractie <2µ
Als maatstaf gebruikt men de micron 1µ= 1micron = 0,001mm
grove dellen zoals grind ,kom bij ons in de bodem niet veel voor . Ze zijn inactief in de bodem . Meestal belemeren ze de grondbewerkingen en verlagen de lb waarde .
Zand actief in de bodem bestaan overwegen uit kwade ; bij onverteerbare materialen , dat trouwen niet veel voeding stoffen bezit .
Leemklei zijn wel actief in de bodem . Ze bezitten minerale korrels die niet verweerbaar zijn en die bij hun afbraak somege voedingstoffen kunnen afgeven bij
kleifractie kunnen we de eigenschappen dat ze voeding stoffen bij bemesting kunnen vastleggen die kleidellen kunnen water opnemen en afgeven waardoor ze kunnen zwellen en krimpen deze eigenschappen noemt men sorpetie vermogen
Korrelgrote en afzeting
Tijdens het transport van de korrels gebeurd de sortering van de korrels . De afstand die de korrels afleggen hangt af van 2 factoren
-korrel grote :klei worden verder getransporteerd dan zand
-snelheid : de korrel zal verder vliegen bij stormweer dan bij zwakke wind , dit ook door het water.
Korrelgrote samenstelling en grondsoorten
De gronden van lang en midden België bevatten vooral veel fijne dellen ; hen verhouding bepaalt de samenstelling ( = textuur = grandilotruche samenstelling ) Naar mate we 1 van de fractie overheerst spreekt men van een kleigrond of zandgrond , ezn .
Zand leem of klei worden onderverdeelt in tussenklassen
Werking met de textuur 3hoek
De tex. 3hoek heeft de samenstelling van de grond aan vb zandleem grond
Werkwijze het % van een bepaalde fractie lcht op de tegen overliggende 100% hoekspunt van de betreffende fractie
Men kan de grond soort op het termijn schatten door de grond tussen de vingers te wrijven .
De tex.3 hoek is meestal gelezen van de grond 50cm diepte tot 120cm
De organische bestanddellen in de bodem
Vorming van humus :humus ? = humus is een donker kleverige fijne stof bestaande uit org.mat. Humus heeft aan de boven grond een donkere kleur . Het organis matiaal komt op de bodem terecht onder grote hoeveelheid . Onder de boden vormt dierlijk resten ( uitwerpselen , lijken )en andere resten ( bladen , takken ).
De omzetting en vertering van org. afval in de bodem is het werk van de bodem dieren , bacterien en schimmels onmisbaar ze breken het afval af in water koolzuurgas en voedingstoffen van hun rest producten makken ze humus . Deze ontzetting noemt men humufikatie
Men onderschijt hier tussen niet stabiele humus of voeding humus dient als voeding voor de mixro org is het voorstaduim van stabiele humus
Stabiele humus of dure humus die weinig of niet zich verder omzet .
De humuficatie,gebeurd vooral door lucht minnende aërobe bact. Wanneer lucht toe treding tot de grond wordt vermindert door teveel aan water , kunnen door luchtminnende bact. Zich met ontwikkelde het plantafval word weinig omgezet vorm veen of turf . De humuficatie bact. Naast ook lucht wort ook stikstof nodig voor de voeding dit kan lijden tot tekort aan stikstof .
Eigenschappen aan humus
Niet stabiele humus is voedsel voor de micro org. En de omzetting tot stabiele humus . Humus is een org. Bruine -zwarte stof die aan de boven grond zicht bevind . Humus is een fijne colloïdale stof . Dankzij zij colloinalme eigenschappen , kleeft ook klei is een colloïdale stof is kleven ze dikwijs aan elkaar dit noemen we klei-humus complice
Rol van de humus
-voedsel voor de micro org.
-bij humuficatie kommen voeding stoffen vrij (NPK)
-door donkere kleur trekt hij ook de warmte aan
- bezit een Grote zuigkracht van vooral mestoffen
-groot uitwisseling vermogen
-verbeter de structuur van de bodem
Levende org.in de bodem
De boden is niet aleen de standplaats voor planten maar is ook een leefplaats voor diertjes .
Zoals : mollen en aardwormen … Ook micro org. Zoals bakteeren schimmelvormen een belang vorm hiervan het gewicht van de levende org. In de bodem is 2500kg.per h hun werking samen met die van de planten wortels , noemt men dit het boi. activiteit
De mol (Talpa europae)
Gevreesd voor zijn schade maar goed voor de bodem luchthuishouding .de gangen rijken dieper dan die van de grondbewerkingen:
-verplaatsen grond
-vermengen van de grond
-verhoogt de doorlaatbaarheid
-verlucht de grond
De aardworm (zumbricus en Allobophora)
Zorgen voor:
-goede verluchting
-vorming van humus
-planten wortels lijden
Micro org.
Van de micro org zijn de bac. de belangrijkste . Voor de mens kunnen bac. Schadelijk zijn , denk maar aan griep , tbc . Gelukkig zijn de bact in de bodem in de bodem maastal nuttig .
Bact behoren tot het plantenrijk en vermeerderen zich door celspanning op een snelle en vlugge wijze .
Nutie bact
Nuttige bac zijn lucht minnende of airobe bac ze hebben zuurstof nodig om te leven
Soorten : humusficerende bact
Zorgen voor humus in de grond en verwerken afval
Notificerende bact
Deze bact zetten niet opneembare N om in opneembare N
Vrijgevende bac
Is een vrijgevende N bact in de grond
Rhizobuim:
Die in wortels van de vlinderbloemige leeft .
Schadelijke bact
-sommige bact zijn in staat oplosbaar ijzer omzetten in niet oplosbare bact. Hiervoor zijn de citerende ijzerbact verantwoordelijk.
Defilerende bact.
Zetten N om in Ngas , wat verlies betekend
De meeste schadelijke bact zijn lucht schuwende bact of antilope bact die zetten de org. stof om in schadelijke giftige verbranding
andere schadelijke bact
Schimmels : schimmels kunnen het ontbinding proces bij gunstige omstandigheden beïnvloeden smuil bij bonen of sla
Wieren : de groenwieren veroorzaken het groen op fruitbomen en bloempotten en vijvers
Aaltjes : het zijn kleine wormpjes die veel plantensoorten aantasten enkel een goede vruchtwisseling of bodemonsmeting kan dit oplossen .
Het water in de bodem
Bodemwater : is het aanwezige water die in het bovense gedeelte van de bodem aanwezig is . Grondwater : is het water die dieper in de bodem is gelegen .
Het belang van water in de bodem
Voor de plant :
- voor de kieming
- voor het transport van voeding stoffen
- bestanddeel van planten
- voor de verdamping
Voor de dieren - vochtige grond voor regenwormen en bact.
teveel water zal het bodem leven onmogelijk maken
Voor de bodem - warmte regeling
- beïnvloed de structuur
Momentopname : is de omschrijving van een bepaald toestand op een bepaald ogenblik van het water in de bodem
|